Kloster Maulbronn

Kloster Maulbronn in de Enzkreis tussen Stuttgart en Karlsruhe geldt als het best bewaarde middeleeuwse kloostercomplex ten noorden van de Alpen en is sinds 1993 UNESCO-werelderfgoed. Achter de kloostermuur vind je een complete cisterciënzerabdij met kerk, kruisgang, fonteinhuis en bedrijfshoven, waarin alle bouwfasen van de romaanse tot de laatgotische tijd af te lezen zijn. Wie het middeleeuwse kloosterleven wil begrijpen of gewoon een sfeervol decor zoekt, komt hier aan zijn trekken – en in de kloosterhof zijn zelfs restaurants.

Geschiedenis: van cisterciënzers tot Kepler en Hesse

De geschiedenis begint in 1138 in Eckenweiher bij Mühlacker: daar stichtten een abt en twaalf monniken uit het Elzasser klooster Neuburg een cisterciënzerklooster. Omdat de plek ongeschikt was – er ontbrak onder meer water – schonk de bisschop van Speyer de monniken een bosdal genaamd “Mulenbrunnen”. Waarschijnlijk in de zomer van 1147 verhuisden ze naar Maulbronn. Vanaf 1156 stond het klooster onder de bescherming van keizer Frederik I Barbarossa, in 1178 werd de kloosterkerk gewijd.

In de eeuwen daarna groeide het complex: omstreeks 1210 ontstond de voorhal “Paradies”, omstreeks 1225 het herenrefectorium, omstreeks 1350 de noordhal van de kruisgang met de fonteinkapel. Abt Johann I van Rottweil liet het klooster vanaf 1361 ommuren, in 1441 versterkte de Paltsische schutsheer het bovendien met muren, torens en kantelen – deze verdedigingswerken bepalen het beeld tot op heden. Na de Reformatie richtte Württemberg hier een evangelische kloosterschool in om predikanten op te leiden. Tot de beroemde leerlingen behoren Johannes Kepler (leerling van 1586 tot 1589), Friedrich Hölderlin en Hermann Hesse. Het Evangelische Seminar bestaat nog altijd als gymnasium met internaat.

Rustig was de geschiedenis niet altijd: in 1504 belegerde en veroverde hertog Ulrich van Württemberg het klooster, in de Boerenoorlog van 1525 plunderden opstandelingen het complex, en in 1534 werd het klooster geseculariseerd. Een beroemde episode vertelt de kroniek voor 1516: abt Entenfuß zou de legendarische doctor Johann Georg Faust naar Maulbronn hebben gehaald om goud te maken – tot op de dag van vandaag herinnert de zogeheten Faustturm aan de legende.

Wat je er ziet

• Paradies: de vroeggotische voorhal van de kloosterkerk is een van de vroegste voorbeelden van gotische bouwkunst in Duitsland.
• Kloosterkerk: de romaanse basiliek werd in 1178 gewijd en later gotisch verbouwd.
• Kruisgang: de vier vleugels laten zien hoe de bouwstijl van de 13e tot in de 14e eeuw veranderde.
• Brunnenkapelle (fonteinkapel): het fonteinhuis met de driedelige schaalfontein is het bekendste motief van Maulbronn.
• Herenrefectorium: de eetzaal van de monniken met haar slanke zuilen behoort tot de mooiste ruimtes van het complex.
• Klosterhof: de ruime bedrijfshof met Fruchtkasten (graanopslag), vakwerkhuizen, stadhuis en gasthuizen is vrij toegankelijk.

Tickets en openingstijden

• 1 maart tot en met 31 oktober: dagelijks 9.30–17.30 uur, laatste toegang 16.45 uur.
• 1 november tot en met 28 februari: dinsdag tot en met zondag en op feestdagen 10.00–16.30 uur, laatste toegang 15.45 uur. Op maandag gesloten.
• Entree: volwassenen € 10, met korting € 5, gezinnen € 25.
• Met rondleiding of audiogids: volwassenen € 13, met korting € 6,50, gezinnen € 32,50. De audiogids is er in het Duits, Engels, Frans, Italiaans, Spaans en Japans.
• Besparen: met een Deutschlandticket of bwtarif-dagticket krijg je 10 procent korting op standaardentrees zonder korting. Schlosscard en Museums-PASS-Musées worden geaccepteerd.

Korting krijgen onder meer kinderen vanaf 6 jaar, scholieren en studenten tot 28 jaar. Als volwassenen gelden bezoekers vanaf 15 jaar.

Bereikbaarheid en parkeren

Met de auto: op loopafstand staan 230 gratis parkeerplaatsen voor auto's klaar, plus zeven voor touringcars en campers.

Met bus en trein: buslijn 700 verbindt Bretten en Mühlacker met Maulbronn, lijnen 734 en 735 rijden vanuit Pforzheim. Van mei tot en met oktober brengt op zon- en feestdagen de Freizeitexpress Kloster Maulbronn je rechtstreeks uit Tübingen, Horb, Calw en Pforzheim naar halte Maulbronn Stadt/Kloster; vanuit Stuttgart en Ludwigsburg moet je één keer overstappen.

Met kinderen en toegankelijkheid

Het klooster is met lichte beperkingen toegankelijk voor rolstoelen; bij vragen helpt het team ter plaatse verder. Voor kinderen biedt de Schlösserverwaltung eigen programma's onder het motto “Junge Klosterwelt”, en de audiogids maakt de rondgang afwisselend. Honden zijn in het binnenste deel van het klooster niet toegestaan, in het buitengebied alleen aangelijnd. Fotograferen voor privédoeleinden is toegestaan, statieven en selfiesticks moeten in de binnenruimtes buiten blijven.

Tip: reken op twee tot drie uur. Bijzonder sfeervol zijn de regelmatige Klosterkonzerte (kloosterconcerten), waarbij de akoestiek van de middeleeuwse ruimtes goed tot zijn recht komt; data vind je bij de organisator Klosterkonzerte Maulbronn. De kloosterkerk is tegelijk gemeentekerk, houd bij diensten dus rekening met de aanwezigen. In de kloosterhof liggen bovendien stadhuis, politie en bestuursdiensten – het complex is een levend deel van de stad en geen afgesloten museum. Na de rondgang kun je neerstrijken in een van de restaurants in de kloosterhof of over wandelroutes rond Maulbronn de wijngaarden en meren in de omgeving verkennen.