Kaiserpfalz Kaiserswerth

De Kaiserpfalz Kaiserswerth (keizerspalts) in het noorden van Düsseldorf is de ruïne van een machtige Staufische burcht, direct aan de Rijnoever. Keizer Frederik Barbarossa liet de oudere palts uitbouwen tot een bijna onneembare vesting, die eeuwenlang tol heven op de Rijn. Tegenwoordig struin je hier tussen meterdikke muren van donkere basalt en rode baksteen, en slenter je daarna door een van de mooiste historische dorpskernen van Düsseldorf. Een mooi uitstapje, dat je goed combineert met een wandeling langs de Rijn.

Geschiedenis: koningsroof, Rijntol en opblazing

De naam verraadt veel: “Werth” betekent eiland. Rond 700 stichtte de monnik Suitbert op een Rijneiland een klooster, later ontstond er een Frankisch koningshof dat de Salische heersers tot palts uitbouwden.

• In 1062 speelde zich hier de beroemde Kaiserswerther Königsraub af: aartsbisschop Anno van Keulen lokte de twaalfjarige koning Hendrik IV op zijn schip en ontvoerde hem om zelf het regentschap over te nemen.
• In 1174 verplaatste Frederik Barbarossa de Rijntol van Tiel in Nederland naar Kaiserswerth. De uitbouw tot vesting wordt vaak gedateerd op “omstreeks 1184”; voltooid werd ze waarschijnlijk pas onder Hendrik VI.
• Het complex werd meermaals belegerd, verpand en herbouwd en hoorde zo'n 350 jaar bij het keurvorstendom Keulen.
• In 1702, tijdens de Spaanse Successieoorlog, veroverden de geallieerden de vesting na zwaar bombardement en bliezen ze de bergfried op. Daarna diende de ruïne lang als steengroeve.

Opgravingen, consolidatie en restauratie in de 20e eeuw, en de steunvereniging Förderverein Kaiserpfalz Kaiserswerth, hebben ervoor gezorgd dat de resten tegenwoordig goed bewaard en toegankelijk zijn.

Wat je er ziet

• De westmuur van de Palas: zo'n 50 meter breed, 14 meter hoog en tot 6 meter dik, met rijen rondboogvensters.
• De plattegrond van de bergfried: in de bestrating gemarkeerd, ongeveer 8 bij 8 meter. De toren moet circa 55 meter hoog zijn geweest.
• Waterreservoir en muurgangen, waarover je door het complex loopt.
• Moderne kunst: het beeld “Sidu” en Peter Schwickeraths staalwerk “Im Kontext”.

Reken voor de ruïne zelf op ongeveer 30 tot 45 minuten; met de dorpskern en de basiliek wordt het eerder een halve dag.

Openingstijden en entree

Het terrein is van Goede Vrijdag tot en met 31 oktober dagelijks van 10.00 tot 18.00 uur open en blijft in de winter gesloten (gegevens van oktober 2026). De entree is gratis. Rondleidingen regelt de Förderverein op aanvraag; daarnaast biedt Düsseldorf Tourismus groepsrondleidingen door het historische Kaiserswerth aan, en een wandeling met de nachtwacht.

Bereikbaarheid en parkeren

Met bus en trein rijd je met de U79 vanuit Düsseldorf of Duisburg tot Klemensplatz of Kittelbachstraße en loop je ongeveer 10 minuten naar de Rijn. In de zomer meren bovendien rondvaartboten van de Weiße Flotte aan tussen de oude binnenstad van Düsseldorf en Kaiserswerth.

Met de auto neem je de B 8n tot de afslag Kaiserswerth, volg je de Niederrheinstraße en sla je bij de rotonde af richting veerpont. Daar ligt een groot parkeerterrein, waar je in ongeveer 5 minuten bij de palts bent.

In de buurt

• Basilika St. Suitbertus: romaanse pijlerbasiliek aan het Stiftsplatz met de vergulde schrijn van de heilige Suitbert.
• Kaiserswerther Markt met barokke burgerhuizen.
• Kaiserswerther Diakonie: in 1836 gesticht door Theodor Fliedner. Florence Nightingale leerde hier verpleegkunde.
• Rijnveer naar Meerbusch-Langst en het pad langs de Rijn.