Hauptmarkt

De Hauptmarkt in Neurenberg is het centrale plein van de oude binnenstad en een van de bekendste marktpleinen van Duitsland. Hier staan met de gotische Frauenkirche en de vergulde Schöner Brunnen twee symbolen van de stad pal naast elkaar, verkopen handelaren door de week fruit, groente en brood, en verandert het plein in de advent in de wereldberoemde Christkindlesmarkt. Voor de meeste bezoekers is de Hauptmarkt het ideale beginpunt om Neurenberg te ontdekken.

Geschiedenis: een plein met een donker begin

De Hauptmarkt is geen vanzelf gegroeid marktplein. In de 12e eeuw was het terrein moerassig; later woonden hier de Joodse inwoners van Neurenberg. Tijdens de pogrom van 1349 werden bijna 600 mensen vermoord, werd de Joodse wijk gesloopt en werden op die plek marktpleinen aangelegd. Waar de synagoge had gestaan, liet keizer Karel IV vanaf 1352 de Frauenkirche bouwen. De naam Hauptmarkt draagt het plein pas sinds 1809.

In de middeleeuwen was de markt het podium van de rijksstad: hier werden de rijkskleinodiën aan het volk getoond, werden toernooien gehouden en vierde men feesten rond rijksdagen en bezoeken van de keizer. In de nazitijd heette het plein vanaf 1933 “Adolf-Hitler-Platz” en diende het als decor voor optochten. Bij de luchtaanvallen van 1945 werd de binnenstad grotendeels verwoest; de Schöner Brunnen overleefde de oorlog doordat hij in een betonnen mantel was gehuld. De huizen rond het plein zijn daarna in vereenvoudigde vorm herbouwd, waardoor de Hauptmarkt nu een mengeling van naoorlogse gevels en gotische hoogtepunten laat zien.

Wat je er ziet

• Schöner Brunnen: de ruim 19 meter hoge gotische fontein in de vorm van een kerktorenspits werd gebouwd in 1385–1396. 40 beschilderde figuren op vier niveaus tonen het wereldbeeld van het Heilige Roomse Rijk – van keurvorsten en profeten tot kerkvaders. Wat je nu ziet, is een kopie uit 1903; resten van het origineel bewaart het Germanisches Nationalmuseum.
• De ring in het hek: in het smeedijzeren hek zitten twee draaibare ringen. Volgens de legende brengt draaien geluk – zelfs kinderzegen, zo heet het. De messing ring is in de loop der tijd meermaals vervangen; een tweede, ijzeren ring zit aan de noordoostkant.
• Frauenkirche en Männleinlaufen: aan de westgevel van de kerk hangt een kunstklok uit 1506–1509. Dagelijks om 12.00 uur komen de zeven keurvorsten tevoorschijn en lopen ze driemaal om keizer Karel IV heen – een herinnering aan de Gouden Bul van 1356, die Neurenberg aanwees als plaats van de eerste rijksdag van iedere nieuw gekozen koning.
• Weekmarkt: met zo'n 40 vaste kramen is dit de grootste weekmarkt van de stad, met fruit en groente uit het Knoblauchsland, kaas, brood en bloemen.

Bezoek en tijdsplanning

Het plein is altijd vrij toegankelijk en je betaalt geen entree. Voor een rondje langs de fontein, de Frauenkirche en het Männleinlaufen is een halfuur genoeg; wie over de markt wil slenteren of op een terras wil zitten, blijft graag langer. Kom bij voorkeur vlak voor 12.00 uur, dan heb je een goede plek voor de Frauenkirche – rond het middaguur wordt het daar druk.

Weekmarkt (stand van oktober 2026, volgens het Marktamt): maandag tot en met zaterdag 7.00–20.00 uur. Op wettelijke feestdagen vervalt de markt, en bij grote evenementen verhuizen de kramen naar het aangrenzende voetgangersgebied.

Christkindlesmarkt en evenementen

De Hauptmarkt is vooral bekend van de Neurenbergse Christkindlesmarkt. In 2026 loopt die van vrijdag 27 november tot en met donderdag 24 december, dagelijks van 10.00 tot 21.00 uur en op kerstavond tot 14.00 uur. Traditiegetrouw wordt de markt geopend met de proloog van het Christkind vanaf de galerij van de Frauenkirche op de openingsavond. De rood-witte houten kraampjes, de Lebkuchen (peperkoek), de Rauschgoldengel (klatergouden engeltjes) en de glühwein trekken mensen uit de hele wereld; reken in de adventsweekenden op flinke drukte. Op doordeweekse ochtenden is het merkbaar rustiger.

In de zomer is de Hauptmarkt een van de podia van het Bardentreffen, een festival voor wereldmuziek dat vlak voor de Beierse zomervakantie plaatsvindt. Ook de paas- en herfstmarkt maken gebruik van het plein.

Bereikbaarheid en parkeren

De Hauptmarkt ligt midden in het voetgangersgebied van de oude binnenstad. Vanaf het centraal station loop je ongeveer een kwartier door de Königstraße, langs St. Lorenz en over de Museumsbrücke. Met de U1 rijd je tot “Lorenzkirche”; buslijn 36 stopt bij de halte “Hauptmarkt”. Met de auto kun je het best een van de parkeergarages in de binnenstad kiezen, want direct aan het plein kun je niet parkeren.

Met kinderen en toegankelijkheid

Kinderen vinden het Männleinlaufen en het draaien aan de gelukksring prachtig. In de advent is de kinderkerstmarkt vlak bij de Hauptmarkt een aanrader. Het plein zelf is vlak, maar bestraat met keien – met een rolstoel of kinderwagen kom je er wel, maar reken op een hobbelig wegdek. In de advent is het gedrang tussen de kraampjes met kinderwagen of rolstoel wel een uitdaging; plan dan liever een bezoek op een doordeweekse ochtend.

In de buurt

• St. Sebald, de oudste parochiekerk van de stad, op een paar passen ten noorden van het plein
• Altes Rathaus (oud stadhuis) met de middeleeuwse Lochgefängnisse, de gevangenkelders
• Fleischbrücke en Henkersteg aan de Pegnitz
• Kaiserburg en Albrecht-Dürer-Haus, zo'n tien minuten lopen, bergop
• St. Lorenz en het Germanisches Nationalmuseum in het zuidelijke deel van de oude binnenstad