St. Lorenz (Lorenzkirche)

De Lorenzkirche in Neurenberg, officieel St. Lorenz, is de grote gotische hoofdkerk van het zuidelijke deel van de oude stad en een van de belangrijkste kerken van Zuid-Duitsland. Haar façade met twee torens en een enorm roosvenster bepaalt het stadsbeeld; binnen wachten meesterwerken van de Neurenbergse laatgotiek, zoals de “Englische Gruß” (Engelse Groet) van Veit Stoß en het bijna 20 meter hoge Sakramentshaus (sacramentstoren) van Adam Kraft. De entree is gratis, dus een omweg is bij elke wandeling door de oude stad de moeite waard.

Geschiedenis

De bouw van de basiliek begon rond 1250 en was omstreeks 1390 in grote lijnen voltooid. Vanaf 1439 ontstond het lichtdoorstroomde hallenkoor, waaraan 38 jaar werd gebouwd: begonnen door Konrad Heinzelmann, voltooid door bouwmeesters uit de familie Roritzer. In 1525 werd St. Lorenz protestants en behoorde daarmee tot de eerste kerken van Duitsland die zich bij de Reformatie aansloten; hier preekte Andreas Osiander.

In de Tweede Wereldoorlog verwoestten bommen in 1943 en 1945 grote delen van dak en gewelven, en in april 1945 troffen bovendien artilleriegranaten de torens. De kostbare inrichting was eerder elders in veiligheid gebracht en bleef behouden. Op 10 augustus 1952, Laurentiusdag, werd de eerste dienst in de herstelde kerk gehouden. Een jaar later kreeg de kerk nieuwe klokken, onder andere de 4400 kilo zware Christusklok. Met een lengte van 91 meter en torens van ruim 81 meter hoog behoort St. Lorenz tot de grootste kerkgebouwen van de stad.

Wat je er ziet

• Englischer Gruß: Veit Stoß sneed de Annunciatiescène in 1517/18 in opdracht van Anton Tucher. Het 3,72 meter hoge werk met Maria en de aartsengel Gabriël in een rozenkrans van 55 gouden rozen hangt vrij in het koor.
• Sakramentshaus: Adam Kraft maakte in 1493–1496 het bijna 20 meter hoge zandstenen torentje dat zich bij het gewelf ombuigt. Aan de voet draagt een knielende figuur het werk; hij geldt als zelfportret van de beeldhouwer.
• Westroosvenster: het ronde venster boven het hoofdportaal heeft een doorsnede van ongeveer 9 meter.
• Orgels: drie orgels met samen 157 registers en ruim 12.000 pijpen vormen een van de grootste orgelinstallaties van Duitsland.
• Glas-in-loodramen en altaren uit de 15e eeuw, waaronder schenkingen van de grote Neurenbergse patriciërsfamilies.

Openingstijden, rondleidingen en toren

Stand oktober 2026, volgens de kerkgemeente:

• Bezichtiging: maandag tot en met zaterdag 9.00–17.30 uur, zon- en feestdagen 13.00–15.30 uur. Kerkdiensten en concerten vinden buiten deze tijden plaats.
• Entree: gratis; donaties voor het onderhoud zijn welkom, want alleen het onderhoud kost jaarlijks enkele honderdduizenden euro's.
• Kerkrondleidingen: doorgaans dagelijks om 11.00 en 14.00 uur, ongeveer een uur, gratis.
• Torenrondleidingen: op zaterdag om 14.00 uur (compact, naar de noordtoren) en 15.00 uur (met dakconstructies), elk ongeveer 55 minuten, maximaal 15 personen, € 8, kinderen tot 14 jaar € 5. Tickets koop je in de kerkwinkel of bij de receptie. Tussen Kerstmis en Pasen zijn er geen torenrondleidingen.

Voor de kerk alleen is 30 tot 45 minuten genoeg, met rondleiding ongeveer een uur.

Bereikbaarheid

St. Lorenz ligt aan het Lorenzer Platz in de voetgangerszone, ongeveer tien minuten lopen van het centraal station via de Königstraße. Metrostation “Lorenzkirche” (U1) ligt vlak voor de kerk. Met de auto gebruik je het best een van de parkeergarages in de oude stad.

In de buurt

• Nassauer Haus, een middeleeuwse woontoren direct aan de overkant
• Tugendbrunnen (Deugdenfontein) op het Lorenzer Platz
• Hauptmarkt met de Schöner Brunnen, slechts een paar minuten ten noorden over de Pegnitz
• Germanisches Nationalmuseum en Handwerkerhof richting het station
• Heilig-Geist-Spital aan de rivier