Altstadt Bad Münstereifel

In Bad Münstereifel stroomt de Erft dwars door de oude stad, ingekaderd door muren en overspannen door kleine bruggen. Rondom staat een bijna volledig bewaarde stadsmuur met vier poorttorens, daarbinnen vakwerkhuizen, een Romaanse collegiale kerk en een van de oudste stenen woonhuizen in het westen van Duitsland. Dat in veel van de oude huizen nu merkwinkels van een outlet zitten, hoort bij de recentere geschiedenis van dit kleine Eifelstadje.

Geschiedenis: van klooster tot stad

Rond 830 stichtte abt Markward van Prüm hier een dochterklooster, het “Novum Monasterium”, oftewel Nieuwe Munster. In 844 schonk paus Sergius II de gebeenten van de Romeinse martelaren Chrysanthus en Daria; er kwamen pelgrims, en rond het klooster ontstond een markt. Al in 898 verleende koning Zwentibold markt-, munt- en tolrecht, veel eerder dan aan vele andere plaatsen in de streek. Van het “Münster in der Eifel” werd de naam van de stad.

Rond 1300 bouwde de graaf van Gulik de burcht en de stadsversterking. Wevers, leerlooiers en brouwers brachten welvaart, maar in de 19e eeuw verloor de stad aan belang. Pas het toerisme bracht nieuw leven: in 1926 werd Münstereifel kneippkuuroord, sinds 1967 heet het “Bad”. In juli 2021 trof het hoogwater van de Erft het centrum zwaar; sindsdien is veel weer opgebouwd.

Wat je er ziet

• Stadsmuur en poorten: de verdediging uit de 13e eeuw is nagenoeg compleet bewaard. De hoogste poort is de slanke Werther Tor in het noorden, daarnaast staan de Johannistor, Orchheimer Tor en Heisterbacher Tor. Tot in de 18e eeuw hadden ze nog ophaalbruggen en valhekken.
• Collegiale kerk St. Chrysanthus en Daria: de Romaanse kerk van rond 1100 heeft een westwerk dat waarschijnlijk is geïnspireerd door St. Pantaleon in Keulen.
• Romaans huis: het huis uit 1167 is een van de oudste woonhuizen van natuursteen in het Duitse westen. Drie vensterzuiltjes op de eerste verdieping zijn gemaakt van kalksinter uit de Romeinse waterleiding. Nu is hier het heemkundig museum gevestigd.
• Raadhuis: het oudste deel stamt waarschijnlijk uit de 14e eeuw; de aanbouw met de “new kamer” was in 1551 klaar.
• Windeckhaus: in de Orchheimer Straße valt dit vakwerkhuis op met zijn rijkversierde, gesneden gevel.
• Burg Münstereifel: ze troont op de helling boven de oude stad.

Goed om te weten

Bad Münstereifel was in 2014 de eerste stad waar een outletcentrum midden in een historisch centrum kwam. In plaats van nieuwbouw op een weiland trokken de winkels in leegstaande panden van de oude stad. In de omgeving wachten bestemmingen die je in de Eifel niet verwacht: de 100-meter-radiotelescoop van Effelsberg, de beschermde radiotelescoop Astropeiler op de Stockert en een Romeinse kalkbranderij uit de 3e eeuw bij Iversheim. De zanger Heino woonde lang in de stad en dreef hier van 1996 tot 2012 een café.

Bezoek en bereikbaarheid

De oude stad is vrij toegankelijk en klein genoeg voor een ontspannen wandeling. Voor de stadsmuur, de kerk en de oevers van de Erft heb je twee tot drie uur nodig; met een winkelrondje of een uitstapje naar de radiotelescoop wordt het een hele dag.

Met de trein rijdt de RB 23 elk uur vanaf Euskirchen, een deel van de ritten loopt als S 23 door tot Bonn; de reis duurt in totaal ongeveer 74 minuten. Bad Münstereifel is het eindpunt van de Erfttalbahn. Streekbussen rijden onder meer naar Euskirchen.

Tripto-tip

Loop eerst buitenom langs de stadsmuur en ga dan binnen door de Werther Tor. Zo zie je eerst de verdediging als geheel en daarna hoe dicht vakwerk en Erft binnen tegen elkaar aan drukken.