Residenz München

De Residenz München is het grootste stadspaleis van Duitsland en een van de indrukwekkendste bezienswaardigheden van de Beierse hoofdstad. Meer dan 400 jaar regeerden de Wittelsbachers hier als hertogen, keurvorsten en koningen. Nu beleef je in het Residenzmuseum, de Schatzkammer en het Cuvilliés-Theater renaissance, barok, rococo en classicisme op een kleine ruimte – een bezoek dat ook bij regen loont en voor kinderen en jongeren onder de 18 bijzonder voordelig is.

Geschiedenis: van waterburcht tot koningspaleis

Alles begon met de Neuveste, een waterburcht aan de toenmalige rand van de stad, die in de late 14e eeuw ontstond en in 1389 voor het eerst wordt genoemd. Vanaf 1508 was het complex de zetel van de Wittelsbachers, en elke generatie bouwde eraan voort: onder hertog Albrecht V. ontstond van 1568 tot 1571 het Antiquarium voor de hertogelijke verzameling antiek, Friedrich Sustris legde van 1581 tot 1586 de Grottenhof aan, en Maximiliaan I breidde het paleis rond 1600 uit tot de prachtige Maximilianische Residenz.

In de 18e eeuw liet keurvorst Karel Albrecht de Reiche Zimmer in rococostijl inrichten, hoofdzakelijk ontworpen door François de Cuvilliés. Na de brand van 1750 ontstond vanaf 1751 het beroemde hoftheater dat nu zijn naam draagt. Koning Lodewijk I gaf ten slotte Leo von Klenze opdracht voor de Königsbau (1826–1835) aan het Max-Joseph-Platz en de Festsaalbau aan de kant van de Hofgarten.

Met de revolutie van 1918 kwam een einde aan de monarchie en werd de Residenz een museum. In de Tweede Wereldoorlog, vooral in 1944, werd het bijna volledig verwoest: van de 23.500 vierkante meter dak bleef maar 50 vierkante meter intact. Omdat meubels, schilderijen en kunstschatten tevoren elders waren ondergebracht, kon het paleis in tientallen jaren werk onder leiding van Otto Meitinger worden herbouwd. Kaisersaal en Vierschimmelsaal waren pas in 1985 weer gereconstrueerd.

Wat je er ziet

De Residenz heeft meer dan 40.000 vierkante meter vloeroppervlak, ruim 150 museumzalen en tien binnenplaatsen. Richt je op deze hoogtepunten:

• Antiquarium: de zaal met tongewelf geldt als de grootste renaissancezaal ten noorden van de Alpen. Antieke bustes staan langs de wanden; het plafond is beschilderd met grotesken en gezichten op Beierse plaatsen.
• Grottenhof: een binnenhof met schelpengrot en fontein, een zeldzaam stukje Italiaans geïnspireerde tuinkunst van de late renaissance.
• Reiche Zimmer en Ahnengalerie: verguld rococostucwerk, spiegels en de lange galerij met portretten van de Wittelsbachers.
• Kaisersaal en Steinzimmer: prachtvertrekken van de Maximilianische Residenz met wandtapijten en marmer.
• Schatkamer: goudsmeedkunst, bergkristal, juwelen en de kroonjuwelen van het koninkrijk Beieren.
• Cuvilliés-Theater: een rococo-loggetheater in rood, goud en ivoor, waar in 1781 Mozarts opera “Idomeneo” in première ging. Er wordt nog altijd gespeeld.

Tickets en openingstijden

Gegevens van oktober 2026, volgens de Bayerische Schlösserverwaltung (de Beierse paleizenbeheerder):

• Residenzmuseum en Schatzkammer: 28 maart tot en met 25 oktober dagelijks 9.00–18.00 uur, van 26 oktober tot en met 27 maart dagelijks 10.00–17.00 uur. Laatste toegang telkens een uur voor sluiting.
• Cuvilliés-Theater: in het winterhalfjaar maandag tot en met zaterdag 14.00–17.00 uur, zon- en feestdagen 10.00–17.00 uur; in de zomer meestal vanaf 14.00 uur, in augustus en tot half september dagelijks vanaf 9.00 uur.
• Gesloten: 1 januari, Vastenavonddinsdag, 24, 25 en 31 december.

De entreeprijzen:

• Residenzmuseum € 10 (met korting € 9), Schatzkammer eveneens € 10 (€ 9)
• Combiticket Residenzmuseum + Schatzkammer € 15 (€ 13)
• Cuvilliés-Theater € 5 (€ 4)
• Totaalkaart voor alle drie € 20 (€ 16)
• Kinderen en jongeren onder de 18: gratis; de Hofgarten is vrij toegankelijk

Tickets koop je aan de museumkassa of in de online ticketshop. Een audiogids in meerdere talen is bij de entree inbegrepen. Wegens lopende restauraties kunnen afzonderlijke zalen tijdelijk gesloten zijn.

Bezoek en tips

Voor Residenzmuseum en Schatzkammer heb je minstens 2,5 tot 3 uur nodig; met theater en Hofgarten ruim een halve dag. Grote tassen vanaf 35 × 30 × 12 centimeter en rugzakken mag je niet meenemen; de garderobe is gratis. Eten en drinken is in de museumzalen verboden, en een café is er in de Residenz niet. Fotograferen voor privédoeleinden mag zonder flits en statief. In delen van het gebouw is gratis wifi.

Met kinderen: kinderen en jongeren betalen niets, maar onder de 14 alleen onder begeleiding van volwassenen. Eigen kinderwagens zijn in de tentoonstellingszalen niet toegestaan; wel kun je gratis buggy's lenen. Dieren mogen niet naar binnen; in de Hofgarten zijn aangelijnde honden welkom.

Bereikbaarheid en parkeren

De hoofdingang ligt aan het Max-Joseph-Platz, tegenover het Nationaltheater (adres: Residenzstraße 1). Met metro en S-Bahn ga je naar Marienplatz of Odeonsplatz, met de tram naar halte Nationaltheater. De Residenz heeft geen eigen parkeerplaatsen; het dichtstbijzijnde alternatief is de betaalde ondergrondse parkeergarage onder het Max-Joseph-Platz. Over toegankelijkheid informeert de Schlösserverwaltung op haar website – vraag het best vooraf telefonisch na welke zalen zonder trappen te bereiken zijn.

In de buurt

Direct aan de noordkant ligt de Hofgarten met de Dianatempel uit 1615. Aan de Odeonsplatz staan de Feldherrnhalle en de Theatinerkerk; in ongeveer vijf minuten sta je in het Hofbräuhaus aan het Platzl. Naar de Frauenkirche en de Marienplatz is het zo'n tien minuten lopen, en kunstliefhebbers bereiken de Alte Pinakothek in het Kunstareal met een wandeling van ruim 20 minuten.