Hamburger Bahnhof – Nationalgalerie der Gegenwart

Het Hamburger Bahnhof in Berlijn is tegenwoordig het museum voor hedendaagse kunst van de Nationalgalerie – gehuisvest in de laatst bewaarde grote kopstation van de stad, op een paar stappen van het centraal station. Onder de historische staalhal en in de lange Rieckhallen toont het huis Joseph Beuys, Andy Warhol, installaties en grote wisselende tentoonstellingen. Wie in Berlijn moderne kunst wil beleven, komt aan deze plek nauwelijks voorbij – temeer omdat ze architectonisch al een belevenis is.

Geschiedenis: van station tot kunstmuseum

Het laatklassicistische gebouw ontstond in de jaren 1840 als eindpunt van de spoorlijn van Berlijn naar Hamburg, ontworpen door Friedrich Neuhaus en Ferdinand Wilhelm Holz. Al in 1884 reden hier geen reizigerstreinen meer; het verkeer verhuisde naar het naburige Lehrter Bahnhof – de voorganger van het huidige centraal station. Vanaf 1906 diende het gebouw als verkeers- en bouwmuseum, in 1944 werd het zwaar beschadigd.

Na tientallen jaren in de schaduw van de Muur nam de West-Berlijnse senaat het terrein in 1984 over. De prijsvraag voor de verbouwing tot kunstmuseum werd gewonnen door architect Josef Paul Kleihues, die ook een lange uitbreidingsvleugel toevoegde. In november 1996 opende het museum met een tentoonstelling van Sigmar Polke. De basis was de collectie van ondernemer Erich Marx met hoofdwerken van Beuys en Warhol. Later kwamen de Rieckhallen erbij, voormalige expeditiehallen van zo'n 6.000 vierkante meter, die in 2020 door de deelstaat Berlijn werden veiliggesteld. Daar was van 2004 tot 2021 ook de Friedrich Christian Flick Collection in bruikleen te zien, waarvan meer dan 260 werken als schenking in het museum zijn gebleven. In 2024 kwamen ongeveer 357.000 bezoekers naar het huis. Sinds 2022 wordt het huis, dat zich nu “Nationalgalerie der Gegenwart” noemt, geleid door Sam Bardaouil en Till Fellrath.

Wat je er ziet

Het programma wisselt vaak, maar enkele presentaties lopen permanent:

• Joseph Beuys – werken uit de collectie van de Nationalgalerie, sinds 2024 tot nader order
• “Tausendmal Berlin” – de collectie van het Hamburger Bahnhof, sinds juni 2026
• Unendliche Ausstellung (oneindige tentoonstelling) – onder meer de groenblauwe lichtinstallatie van Dan Flavin aan de gevel, die 's avonds extra indruk maakt
• De historische stationshal met haar staalconstructie, waarin regelmatig ruimtevullende installaties staan

In het najaar van 2026 lopen onder meer “Ryuichi Sakamoto: seeing sound, hearing time” (tot 20 juni 2027), de groepstentoonstelling “Next Door” met Tacita Dean, Thomas Demand, Olafur Eliasson en Tomás Saraceno (vanaf 9 oktober 2026) en “Shilpa Gupta: What Still Holds” (tot 3 januari 2027).

Bezoek en tijdsplanning

Het huis is uitgestrekt: voor een eerste rondgang door de hal, de westvleugel en de Rieckhallen reken je op twee tot vier uur. Het is het rustigst op doordeweekse ochtenden. Wil je de Flavin-installatie zien oplichten, plan je bezoek dan zo dat je in de schemering bij het gebouw bent. In het huis zijn een café en een boekhandel.

Met kinderen: voor gezinnen is de zondag het best geschikt. Dan geldt niet alleen het voordelige gezinsticket, maar loopt tussen 12.00 en 17.00 uur ook een eigen programma. Het museum biedt bovendien regelmatig activiteiten voor kinderen, jongeren en schoolklassen, bijvoorbeeld in het Rieckhallenatelier. Juist de ruimtevullende installaties in de hoge hal zijn voor kinderen vaak spannender dan klassieke schilderijen aan de muur.

Tip: combineer het Hamburger Bahnhof met een wandeling langs de Spree. De route naar het regeringskwartier voert langs de Humboldthafen, en wie met de trein komt, kan het museumbezoek gemakkelijk voor of na de verdere reis plannen – bagagekluisjes vind je in het centraal station.

Tickets en openingstijden

Tot 30 november 2026 is het museum op dinsdag, woensdag en vrijdag van 10.00 tot 18.00 uur, op donderdag tot 20.00 uur en in het weekend van 11.00 tot 18.00 uur geopend; op maandag blijft het dicht. Vanaf 1 december 2026 gelden nieuwe tijden: dinsdag tot en met zondag 10.00 tot 18.00 uur.

Het dagticket inclusief alle tentoonstellingen kost € 16, met korting € 8. Onder 18 jaar betaal je niets, maar je haalt wel een gratis ticket bij de kassa of online. Op zondag zijn er gezinstickets voor € 10 (twee personen) of € 15 (drie en meer, telkens met minstens één persoon onder 18). Tickets voor een tijdvak koop je in de online shop van de Staatliche Museen, telkens 28 dagen vooraf – zo bespaar je je de rij bij de kassa. Wie meerdere musea wil bezoeken, kan de Museumspass Berlin (drie dagen, € 32) gebruiken, die echter alleen voor vaste tentoonstellingen geldt. Stand oktober 2026.

Bereikbaarheid en toegankelijkheid

De ligging is nauwelijks te verbeteren: vanaf het Berlijnse centraal station met S-Bahn, metro, tram, bus en langeafstandstreinen is het maar een paar minuten lopen over de Invalidenstraße. Parkeerplaatsen bij het museum zijn er niet, gebruik dus het best het openbaar vervoer. De bezoekersingang is volledig geschikt voor rolstoelen, de Rieckhallen zijn momenteel echter niet rolstoeltoegankelijk. Bij vragen helpt de infobalie bij de kassa.

In de buurt

• Berlin Hauptbahnhof en de Spreebogen met de Bondskanselarij
• Reichstagsgebouw met koepel, ongeveer 15 minuten lopen naar het zuiden
• Museum für Naturkunde met het grote dinosaurusskelet, verder naar het oosten aan de Invalidenstraße
• Gedenkstätte Berliner Mauer (Muurmonument) aan de Bernauer Straße