Gemäldegalerie Alte Meister

De Gemäldegalerie Alte Meister in Dresden (galerij van oude meesters) behoort tot de belangrijkste schilderijenverzamelingen ter wereld. In het Semperbau aan de Zwinger hangen zo'n 700 meesterwerken uit de 15e tot en met de 18e eeuw – allereerst Rafaëls Sixtijnse Madonna met de twee beroemde engeltjes. Daarbij komen Giorgione, Titiaan, Vermeer, Rembrandt, Canaletto en de grootste Cranach-collectie ter wereld. Wie van kunst houdt, vindt hier een van de belangrijkste redenen voor een reis naar Dresden.

Geschiedenis van de collectie

De wortels reiken terug tot 1560, toen keurvorst August de Dresdense Kunstkammer stichtte – schilderijen speelden toen nog een bijrol. Echt vaart kreeg de collectie in de 18e eeuw onder August de Sterke en zijn zoon Frederik August II. In 1746 lukte een spectaculaire slag: Saksen kocht de 100 beste schilderijen uit de collectie van de hertog van Modena. In 1754 volgde de Sixtijnse Madonna, waarvoor het hof een toentertijd enorm bedrag betaalde.

Voor de groeiende galerij ontwierp Gottfried Semper het gebouw dat de Zwingerhof aan de noordzijde, richting Theaterplatz, afsluit. Op 25 september 1855 werd het “Neue Königliche Museum” geopend.

In de Tweede Wereldoorlog werden de schilderijen elders opgeslagen; enkele gingen in februari 1945 verloren, het grootste deel werd door het Rode Leger als oorlogsbuit naar de Sovjet-Unie gebracht. In 1955 keerden zo'n 1.240 schilderijen terug naar Dresden. Na een zevenjarige renovatie van het Semperbau is de galerij sinds februari 2020 weer volledig geopend, samen met de Skulpturensammlung bis 1800 (beeldencollectie tot 1800).

Wat je er ziet

De collectie is sterk in Italiaanse schilderkunst van de renaissance en de barok, en in Nederlandse en Vlaamse kunst van de 17e eeuw. Deze werken mag je niet missen:

• Rafaël, Sixtijnse Madonna: het hart van de galerij. De twee peinzende engeltjes onderaan het schilderij zijn allang een icoon op zich.
• Giorgione, Slapende Venus: een van de eerste liggende vrouwelijke naakten in de Europese schilderkunst.
• Jan Vermeer, Brieflezend meisje bij het open venster: sinds de restauratie die in 2021 werd afgerond, is op de achtergrond weer het lang overgeschilderde Cupido-schilderij te zien.
• Titiaan, De penning van de cijns en Correggio, De heilige nacht.
• Rembrandt, Ganymedes – een verrassend rauw werk.
• Canaletto's Dresdenzichten: Bernardo Bellotto, genaamd Canaletto, schilderde het barokke Dresden zo nauwkeurig dat zijn schilderijen bij de wederopbouw van de oude stad als voorbeeld dienden.
• Jean-Étienne Liotard, Het chocolademeisje.
• Lucas Cranach: de galerij bezit de grootste collectie van zijn werk ter wereld.

Momenteel (tot 10 januari 2027) toont de galerij bovendien de tijdelijke tentoonstelling “Correggio. Berührend menschlich” (Correggio. Ontroerend menselijk).

Tickets en openingstijden

Gegevens van oktober 2026 – volgens de Staatliche Kunstsammlungen Dresden (SKD):

• Openingstijden: dagelijks 10.00–17.00 uur, op maandag gesloten.
• Hausticket Zwinger: € 18, met korting € 13,50, scholieren onder 20 jaar € 2, kinderen tot de schoolleeftijd gratis. Het geldt voor de Gemäldegalerie Alte Meister met de Skulpturensammlung bis 1800, de Mathematisch-Physikalischer Salon en de porseleincollectie.
• Combiticket met Correggio-tentoonstelling: € 23, met korting € 17,50; alleen de tijdelijke tentoonstelling (ticket met tijdslot) € 14.
• De Porzellansammlung (porseleincollectie) in de Zwinger is volgens de SKD naar verwachting tot 30 oktober 2026 gesloten.

Let op als je combineert: het Residenzschloss heeft op dinsdag zijn rustdag, de Zwinger op maandag. Voor slot en galerij op één dag zijn woensdag tot en met zondag dus geschikt.

Bezoek en tijdsplanning

Voor een overzicht met de belangrijkste werken heb je ongeveer twee uur nodig, kunstliefhebbers plannen een halve dag in. Tip: begin 's ochtends meteen bij de Sixtijnse Madonna, voordat de groepen komen, en werk je daarna rustig door de Italiaanse en Nederlandse zalen. Een café vind je in de lichte Skulpturenhalle van het Semperbau.

Sinds de heropening in 2020 zijn schilderijen en beeldhouwwerken bewust samen opgesteld: antieke beelden en barokke beeldhouwwerken uit de Skulpturensammlung bis 1800 staan tussen de schilderijen en in de lange, lichte hal op de begane grond. Zo beleef je de collectie ongeveer zoals de Saksische keurvorsten haar presenteerden – als totaalkunstwerk. De zalen zijn bekleed met gekleurde wandbespanning – bijvoorbeeld in krachtig rood en groen – die de schilderijen in een warm licht zetten.

Met kinderen is een klein zoekspel leuk: wie vindt de twee engeltjes van de Sixtijnse Madonna, de adelaar bij Rembrandts Ganymedes of het chocolademeisje met zijn dienblad? Met € 2 voor schoolkinderen blijft een museumbezoek ook voor gezinnen betaalbaar. Kinderwagens en rolstoelen komen via de ingang zonder trappen aan het Theaterplatz het museum binnen.

Bereikbaarheid en toegankelijkheid

De ingang ligt aan het Theaterplatz 1, direct tegenover de Semperoper. Met de tram rijd je tot halte Theaterplatz of Postplatz. Vanaf het centraal station ben je er te voet in ongeveer 20 minuten, vanaf station Dresden-Neustadt over de Augustusbrücke eveneens. Automobilisten maken gebruik van de parkeergarages in de oude binnenstad. Een toegang zonder trappen is er volgens de SKD via het Theaterplatz.

In de buurt

De galerij vormt de noordzijde van de Zwinger – de barokke hof met de Kronentor en het Nymphenbad is vrij toegankelijk. Tegenover staan de Semperoper en de Katholische Hofkirche, een paar stappen verder het Residenzschloss met het Grünes Gewölbe en de Fürstenzug. Naar de Brühlsche Terrasse en de Frauenkirche is het ongeveer tien minuten lopen.