Altstadt Pirna mit Schloss Sonnenstein

De oude binnenstad van Pirna met daarboven Schloss Sonnenstein is de poort naar Saksisch Zwitserland en een van de sfeervolste kleine steden in het Elbdal. Rond het marktplein ziet veel er nog uit zoals de schilder Canaletto het in de achttiende eeuw op zijn stadsgezichten vastlegde. Boven op de rots vertelt de voormalige vesting over grensconflicten met Bohemen, belegeringen en het donkerste hoofdstuk van de Duitse geschiedenis. Voor een halve dag tussen Dresden en het Elbsandsteingebirge is Pirna zeker de moeite waard.

Geschiedenis: grensburcht, landsvesting, herdenkingsplek

De rots boven de Elbe was al in de tiende eeuw versterkt. Rond 1200 ontstond er een burcht die de Elbefurt controleerde, en in haar bescherming groeide de handelsplaats Pirna. Het “Castrum Pirne” wordt op 5 december 1269 in een oorkonde genoemd. In 1372 ondertekende keizer Karel IV hier het Verdrag van Pirna over de grens tussen Bohemen en het Markgraafschap Meißen.

Keurvorst August liet de Sonnenstein tussen 1570 en 1573 uitbouwen tot Saksische landsvesting met torens en bastions. In 1639 hield de bezetting maandenlang stand tegen een beleg van de Zweden. Later diende het slot als psychiatrische inrichting. In 1940 en 1941 werden hier in het kader van de nazi-“Aktion T4” meer dan 13.700 psychisch zieke en gehandicapte mensen vermoord. Sinds 2011 is het gerenoveerde slot de zetel van het Landratsamt (districtsbestuur) Sächsische Schweiz-Osterzgebirge.

Wat je in Pirna ziet

• Marktplein met raadhuis: het raadhuis wordt voor het eerst vermeld in 1396, de gevels zijn renaissance en het sierlijke torentje met dubbele lantaarn dateert uit 1718.
• Canalettohaus: het huis aan de markt, nu de zetel van de TouristService, herinnert aan de schilder die Pirna in meerdere veduten vereeuwigde.
• Marienkirche: een van de grootste laatgotische hallenkerken van Saksen, begin zestiende eeuw gebouwd.
• Tetzelhaus met een gotische houten kamer (Bohlenstube) die in Europa uniek is, en het Engelserkerhaus met beschilderde renaissance-houten plafonds.
• Stadtmuseum in het voormalige dominicanenklooster, opgericht in 1861 en een van de oudste musea van Saksen.
• Schloss Sonnenstein: de terrastuinen uit de negentiende eeuw zijn het hele jaar vrij toegankelijk en bieden bij goed zicht uitzicht tot Dresden. De bastions zijn alleen van mei tot oktober open tijdens de Skulpturensommer (beeldhouwzomer).
• Gedenkstätte Pirna-Sonnenstein: de vaste tentoonstelling toont originele, bewaard gebleven ruimtes van de moordinrichting. Een herdenkingsspoor met gekleurde kruisen leidt vanaf het station omhoog.

Rondleidingen, openingstijden en entree

De oude binnenstad en de slotterrassen kun je altijd gratis verkennen. De Gedenkstätte is van maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 16.00 uur en in het weekend en op feestdagen van 11.00 tot 17.00 uur geopend; de toegang is gratis. Op zaterdag om 14.00 uur is er een openbare rondleiding; reken op zo'n twee uur.

Het slot zelf is een kantoorgebouw. Een slotrondleiding vindt elke eerste vrijdag van de maand om 16.00 uur plaats. De openbare stadswandeling (ongeveer 90 minuten) start op maandag, woensdag, zaterdag en zondag bij het Canalettohaus en kost € 8, gereduceerd € 5. Voor beide rondleidingen moet je je aanmelden bij de TouristService. Gegevens van oktober 2026.

Bereikbaarheid en parkeren

Pirna ligt aan de rand van het Elbdal, ten zuidoosten van Dresden. Met de S-Bahn-lijnen S1 en S2 reis je ongeveer elk kwartier vanuit Dresden; het Deutschlandticket is geldig. Vanaf het station loop je naar de oude binnenstad. Naar Schloss Sonnenstein rijdt een bus tot de halte Landratsamt, vandaar is het zo'n twee minuten lopen. Bij het slot zijn parkeerplaatsen; in de oude binnenstad gebruik je het best de bewegwijzerde parkeerplaatsen aan de rand van het centrum.

Met kinderen en toegankelijkheid

Kinderen vinden de weg omhoog naar de slotterrassen en het uitzicht over de Elbe leuk. De Gedenkstätte is een plek van herinnering aan gewelddadige misdaden en past eerder bij jongeren, maar biedt ook rondleidingen in Eenvoudige Taal. De TouristService in het Canalettohaus is toegankelijk voor rolstoelgebruikers en heeft een toilet met Eurosleutel. In de oude binnenstad wacht je veel kinderkopjes.

In de buurt

• Barockgarten Großsedlitz in Heidenau
• Schloss Weesenstein in het Müglitztal
• Festung Königstein en Bastei in Saksisch Zwitserland
• Dresden met de oude binnenstad aan de Elbe