Burg Katz

Burg Katz in Sankt Goarshausen is een van de bekendste burchten in het UNESCO-werelderfgoed Boven-Middenrijndal en troont op een rotsrug boven de Rijn. De burcht ontstond in de 14e eeuw als tegenhanger van Burg Maus, maar is nu privébezit en alleen van buiten te zien. Daar staat tegenover dat het Midden-Rijngebied meerdere schitterende uitkijkpunten heeft, waarvandaan je de burcht prachtig kunt fotograferen.

Geschiedenis: wedloop van de burchten

De graven van Katzenelnbogen lieten de burcht rond 1360 tot 1371 bouwen onder de naam Neukatzenelnbogen. Ze moest hun bezittingen aan de Rijn beschermen en vooral de tolplaats in het tegenoverliggende St. Goar. Tegelijk was ze het antwoord op Burg Maus van het keurvorstendom Trier, die bij Wellmich verrees. De volksmond kortte de lange naam in tot 'Katz' (kat), en de tegenhanger werd 'Maus' (muis).

Nadat het geslacht van de graven in mannelijke lijn was uitgestorven, viel de burcht in 1479 aan de landgraven van Hessen. Belegeringen in de 17e eeuw, de Negenjarige Oorlog en de Fransen tastten haar aan; in 1806 liet Napoleon het complex opblazen. Pas een historiserende wederopbouw in 1898/99 maakte van de ruïne weer een woonverblijf. Later diende ze onder meer als scholingskamp en internaat; sinds 1989 is ze eigendom van een Japanse eigenaar.

Opvallend is het kleine grondoppervlak: de burcht oogt compact en gedrongen, omdat ze op een smalle rotsrug staat. Haar markante hoofdtoren herken je al van ver; oorspronkelijk was hij zo'n 40 meter hoog.

Bezichtiging: alleen van buiten

Een bezoek aan het interieur is niet mogelijk. De Zweckverband Welterbe Oberes Mittelrheintal (het samenwerkingsverband van het werelderfgoed) omschrijft de burcht als privébezit dat 'alleen van buiten te bezichtigen' is. Er zijn dus geen entree en geen openingstijden, en van rondleidingen is niets bekend. Toch geeft een wandeling door Sankt Goarshausen en een blik vanaf de Rijnoever of de hoogten een mooi beeld. Reken op een kort bezoek en combineer het met een wandeling langs de Rijn of een uitstapje naar de Loreley. Wie wil fotograferen, wacht het best op zijlicht in de ochtend of aan het eind van de middag; dan komen de rotsen en de muren van de burcht mooi plastisch uit.

De mooiste blikken op de burcht

• Drei-Burgen-Blick (drieburchtenuitzicht) boven Sankt Goarshausen (stadsdeel Patersberg): vanaf hier zie je Burg Katz, Burg Maus en Burg Rheinfels samen.
• Loreley-rots: vanaf de uitkijkpunten op de rots kijk je naar de burcht aan de overkant.
• Rijnoever en boot: vanaf een Rijnboot zie je de burcht vanuit het perspectief van de rivier. Tijdens 'Rhein in Flammen' (de Rijn in vuur en vlam) wordt ze bovendien verlicht.

Bereikbaarheid

Met de trein: Sankt Goarshausen ligt aan de rechter Rijnspoorlijn. Vanaf het station is het ongeveer 1,1 kilometer (ruim 15 minuten lopen) tot aan de voet van de burcht. Tussen St. Goar en Sankt Goarshausen vaart bovendien een veerboot over de Rijn, zodat je ook vanaf de linkeroever kunt komen.

Met de auto: vanuit Frankfurt is het ongeveer 90 kilometer, een rit van zo'n anderhalf uur. In het smalle Rijndal is de ruimte beperkt; reis waar mogelijk met de trein.

In de buurt

Burg Maus in Wellmich ligt nog geen 3 kilometer hemelsbreed verderop en is eveneens alleen van buiten te zien. Aan de overkant van de Rijn troont Burg Rheinfels in St. Goar, en de Loreley-rots is nog een klassiek uitstapje.