Altstadt Wismar

De oude binnenstad van Wismar is een van de mooiste bezienswaardigheden aan de Duitse Oostzeekust: een bijna compleet bewaard Hanzestadcentrum met een gigantisch marktplein, machtige bakstenen kerken en een oude haven waar nog altijd vissersboten liggen. Sinds 2002 hoort ze samen met Stralsund bij het UNESCO-werelderfgoed. Wismar is compact, goed te voet te verkennen en perfect voor een dagtocht vanuit Schwerin, Lübeck of Rostock, maar ook een heel weekend waard.

Geschiedenis: Hanze, Zweden en werelderfgoed

Wismar werd waarschijnlijk rond 1226 gesticht; in oorkonden wordt de stad in 1229 genoemd. Al vroeg gold hier het Lübecks recht, en in 1259 sloot Wismar met Lübeck en Rostock een verdedigingsbond tegen zeerovers, een voorloper van de latere Hanze. Uit die bloeitijd stammen de grote bakstenen kerken en de trapgevelhuizen rond de markt.

Na de Dertigjarige Oorlog volgde een ongewoon hoofdstuk: met de Vrede van Westfalen in 1648 kwam Wismar aan de Zweedse kroon. In 1803 verpandde Zweden de stad voor 99 jaar aan Mecklenburg-Schwerin; pas in 1903 deed de kroon definitief afstand van haar aanspraken. Aan die tijd herinneren nog de “Schwedenköpfe” (Zweedse koppen) bij de Alte Hafen en het jaarlijkse Schwedenfest in de zomer.

In de Tweede Wereldoorlog werd de oude binnenstad zwaar getroffen, vooral de kerken. Het schip van St. Marien was verwoest; de ruïne liet de DDR-leiding in 1960 opblazen, alleen de toren bleef staan. Na de Wende werd de oude binnenstad met veel zorg gerestaureerd. In 2002 nam de UNESCO de historische binnensteden van Stralsund en Wismar op de werelderfgoedlijst op als uitstekende voorbeelden van Hanzestadarchitectuur.

Wat je in de oude binnenstad ziet

• Marktplein: met zo'n 100 bij 100 meter een van de grootste marktpleinen van Noord-Duitsland. Eromheen staan kleurige burgerhuizen en het classicistische stadhuis.
• Wasserkunst: het twaalfhoekige renaissancepaviljoen uit 1602 voorzag de stad vroeger van drinkwater en is nu het bekendste fotomotief van Wismar.
• “Alter Schwede”: het gotische trapgevelhuis aan de markt stamt uit de 14e eeuw en is een van de oudste burgerhuizen van de stad; nu zit er een restaurant in.
• St. Marien: van het kerkschip zijn alleen de funderingen over, maar de zo'n 80 meter hoge toren bepaalt nog steeds de skyline. In de toren wordt de baksteengotiek multimediaal uitgelegd.
• St. Nikolai: de gotische basiliek (1381–1487) heeft een van de hoogste middenschepen van Duitsland en is van binnen overweldigend.
• St. Georgen: na tientallen jaren wederopbouw sinds 2010 weer compleet; een lift brengt je naar een uitkijkplatform op ongeveer 35 meter hoogte.
• Alte Hafen en Wassertor: de Wassertor is de laatste van de vijf stadspoorten van weleer. Aan de haven kun je rechtstreeks van de kotter een visbroodje eten.
• Welt-Erbe-Haus: in een dielenhuis uit de 14e eeuw legt een tentoonstelling uit wat de oude binnenstad tot werelderfgoed maakt; hier zit ook het toeristenbureau.

Bezoek en tijdsplanning

Voor een eerste wandeling langs markt, kerkenkwartier en haven moet je drie tot vier uur uittrekken; met torenbeklimming, museumbezoek en havenrondvaart is het al snel een hele dag. Het toeristenbureau biedt openbare stadswandelingen over het werelderfgoed aan; de data staan op wismar.de. Het Stadtgeschichtliches Museum in het Schabbellhaus is een goede aanvulling, vooral bij regen.

De oude binnenstad zelf is altijd vrij toegankelijk; entree betaal je alleen voor torens, musea en rondleidingen. Het toeristenbureau in het Welt-Erbe-Haus (Lübsche Straße 23a) is van mei tot oktober dagelijks 9.00–17.00 uur open, van november tot april van maandag tot en met zaterdag 10.00–15.30 uur (stand oktober 2026). De openingstijden van kerken en torens wisselen per seizoen; kijk ze het best vooraf na bij het toeristenbureau.

De beste reistijd is mei tot september. In de zomer is het druk bij de haven; op grijze herfstdagen is de baksteenstad juist extra sfeervol en heb je de markt bijna voor jezelf.

Bereikbaarheid en parkeren

Wismar ligt aan de A 20 tussen Lübeck en Rostock. Met de trein bereik je de stad met regionale treinen vanuit Schwerin in zo'n half uur en vanuit Rostock in ruim een uur, vanuit Hamburg met overstap in ruim twee uur. Het station ligt aan de noordrand van de oude binnenstad; naar de markt loop je maar een paar minuten. Met het Deutschlandticket reis je in het regionale treinverkeer zonder toeslag.

Op de markt zelf kun je niet parkeren. Een parkeerverwijssysteem leidt je naar de parkeerplaatsen en de parkeergarage bij de Alte Hafen. De stad heeft haar parkeertarieven in 2026 herzien; actuele tarieven vind je ter plekke.

Met kinderen en toegankelijkheid

Kinderen houden vooral van de haven met kotters en meeuwen, een havenrondvaart en de lift op St. Georgen. De straatjes in de oude binnenstad zijn grotendeels met kasseien bestraat, met rolstoel of kinderwagen gaat het langzamer, maar de wegen zijn vlak. Het uitkijkplatform van St. Georgen is dankzij de lift ook zonder traplopen bereikbaar.

In de buurt

• Insel Poel: het Oostzee-eiland ligt vlak voor de Wismarer Bucht en heeft rustige stranden.
• Schwerin: het sprookjesslot van de deelstaathoofdstad ligt zo'n half uur met de trein.
• Lübeck: de Koningin van de Hanze met de Holstentor is eveneens werelderfgoed en goed met Wismar te combineren.
• Stralsund: de werelderfgoedpartnerstad ligt verder naar het oosten en is de moeite waard als tweede stop op een Hanze-tocht.