Alte Pinakothek

De Alte Pinakothek in München behoort tot de belangrijkste schilderijengalerijen ter wereld. In het Kunstareal van de Maxvorstadt hangen meesterwerken van de Europese schilderkunst van de middeleeuwen tot de rococo – van Dürer en Leonardo via Rafaël en Rembrandt tot de grootste permanent tentoongestelde Rubens-collectie ter wereld. Het gebouw van Leo von Klenze is zelf een stuk museumgeschiedenis, en omdat de entree op zondag bijna niets kost, is een bezoek ook de moeite waard als je maar kort de tijd hebt.

Geschiedenis: de beeldentempel van koning Ludwig

Koning Ludwig I wilde de schilderijenverzameling van de Wittelsbachers openbaar tonen en gaf daarvoor opdracht aan Leo von Klenze. Op 7 april 1826 werd de eerste steen gelegd, en op 16 oktober 1836 ging het museum open. De naam gaat terug op het Griekse woord voor een schilderijenverzameling; de toevoeging “Alte” kreeg het gebouw toen in 1853 aan de overkant de Neue Pinakothek opende voor de toenmalige hedendaagse kunst. Bij de opening hingen zo'n 2.000 schilderijen in de zalen – daarmee is de Alte Pinakothek een van de oudste openbaar toegankelijke schilderijengalerijen ter wereld. Klenze ontwierp grote zalen met bovenlicht voor de hoofdwerken en zijkabinetten voor kleinere schilderijen – een principe dat je tijdens de rondgang nog altijd beleeft.

In de Tweede Wereldoorlog troffen bommen in 1943 en 1944 vooral het middendeel. De schilderijen waren daarvoor elders ondergebracht. Bij de wederopbouw van 1952 tot 1957 koos architect Hans Döllgast tegen een getrouwe reconstructie: hij sloot het gat in de zuidgevel met sobere baksteen, verplaatste de hoofdingang naar de noordzijde en verving de loggia's door trappen. De wonde van de oorlog blijft zo tot op heden zichtbaar – bekijk de zuidzijde zeker vanaf het grasveld. Na een algehele renovatie van 1994 tot 1998 werd tussen 2016 en 2018 nog eens de gebouwschil vernieuwd.

Wat je er ziet

Tegenwoordig zijn meer dan 700 schilderijen in 19 zalen en 47 kabinetten permanent te zien. De zwaartepunten liggen op oud-Duitse en oud-Nederlandse, Vlaamse, Hollandse, Italiaanse, Franse en Spaanse schilderkunst. Deze werken wil je niet missen:

• Albrecht Dürer, Zelfportret in bontmantel (1500): het beroemde frontale zelfportret van de schilder uit Neurenberg.
• Leonardo da Vinci, Madonna met de anjer (omstreeks 1475): een vroeg werk van de jonge Leonardo.
• Rafaël, Heilige Familie Canigiani (omstreeks 1505/06).
• Sandro Botticelli, Bewening van Christus (omstreeks 1490/95).
• Rembrandt, Jeugdig zelfportret (1629).
• Peter Paul Rubens: 72 schilderijen, onder meer “De val van de verdoemden” en het “Grote Laatste Oordeel”, het grootste schilderij van het museum. Klenze ontwierp de centrale Rubenszaal zo hoog dat dit altaarstuk van zo'n zes meter erin past – een ruimte die op zichzelf al een bezoek waard is.

Een extraatje tijdens de renovatie hiernaast: omdat de Neue Pinakothek naar verwachting tot 2029 gesloten is, toont de Alte Pinakothek op de begane grond een selectie belangrijke werken uit de 19e eeuw.

Tickets en openingstijden

Gegevens van oktober 2026, volgens de Pinakotheken:

• Openingstijden: dinsdag tot en met zondag 10.00–18.00 uur, dinsdag en woensdag tot 20.00 uur, maandag gesloten.
• Entree: € 9, met korting € 6; kinderen en jongeren onder de 18 jaar gratis.
• Zondag: slechts € 1 per museum.
• Combiticket: € 12 (alleen aan de museumkassa), jaarkaart € 90.

Voor bijzondere tentoonstellingen gelden eigen prijzen. Bij bouwwerkzaamheden kan het museum op korte termijn sluiten – in maart 2026 was het bijvoorbeeld een week dicht. Kijk vóór je bezoek even op de website.

Bezoek, kinderen en toegankelijkheid

Tip voor de planning: concentreer je bij een eerste bezoek op twee of drie zwaartepunten, bijvoorbeeld de oud-Duitse meesters rond Dürer, de Italiaanse renaissance en de Rubenszalen. Tussendoor kun je pauzeren in het museumcafé. Reken voor een overzicht op twee tot drie uur; kunstliefhebbers brengen er makkelijk een hele dag door. Op zondag is het vanwege de entree van € 1 het drukst; het rustigst is het door de week in de ochtend of op de lange avonden van dinsdag en woensdag. Kinderen en jongeren onder de 18 komen gratis binnen; aanbod voor gezinnen vind je in het programma van de Pinakotheken.

Het museum is toegankelijk: de hoofdingang is drempelvrij, vier liften ontsluiten alle tentoonstellingsgedeelten, het café en de winkel. Er zijn gehandicaptentoiletten op de begane grond, twee leenrolstoelen, klapstoeltjes en inductielussen bij openbare rondleidingen. Gehandicaptenparkeerplaatsen liggen aan de noordzijde; voor de toegang is een vergunning nodig.

Bereikbaarheid

Het adres is Barer Straße 27, de ingang ligt aan de Theresienstraße. Met tram 27 stap je direct bij de Pinakothek uit; met de U2 kom je bij station Theresienstraße, met U3/U6 bij Universität of Odeonsplatz, telkens met enkele minuten lopen. Parkeerplaatsen voor bezoekers zijn rond het Kunstareal schaars.

In de buurt

In het Kunstareal liggen de Pinakothek der Moderne, het Museum Brandhorst en de Glyptothek om de hoek. De Glyptothek vormt samen met de Propyläen en de Staatliche Antikensammlungen het klassicistische Königsplatz, dat net als de Pinakothek teruggaat op koning Ludwig I. Op warme dagen nodigt het grote grasveld voor de zuidgevel uit tot een pauze in het groen. In ongeveer 20 minuten wandel je via Odeonsplatz en Hofgarten naar de Residenz; naar de Frauenkirche en de Viktualienmarkt is het nauwelijks verder.