Kloster Ottobeuren

Het Kloster Ottobeuren in het Allgäu hoort tot de indrukwekkendste barokcomplexen van Zuid-Duitsland. De benedictijnerabdij bij Memmingen is al meer dan 1.250 jaar een geestelijk centrum en verrast nu met een van de prachtigste kerken van Beieren. Wie de basiliek binnenstapt, staat onder drie koepels, fresco's en stucwerk in wit, roze en goud. Daarbij komen een kloostermuseum, een barokke bibliotheek en een kloostercafé met biertuin.

Geschiedenis: van 764 tot de basiliek

Het klooster werd volgens de overlevering in het jaar 764 gesticht door de Alemannische edelman Silach. In 972 verhief keizer Otto I de abdij tot rijksabdij, tot haar gebied behoorden later 27 dorpen in de omgeving. In 1802 hief de secularisatie het klooster op, in 1835 werd het als priorij heropgericht en sinds 1918 is het weer een zelfstandige abdij. Tegenwoordig wonen hier ongeveer 14 monniken.

De huidige kerk ontstond tussen 1737 en 1766 naar plannen van Simpert Kraemer en Johann Michael Fischer. Fischer bepaalde vooral de gevel, die geldt als hoogtepunt van de Beierse barok. In 1926 verhief paus Pius XI het godshuis tot Basilica minor. De bijnaam “Schwäbischer Escorial” herinnert aan de grootte van het hele complex, dat een rechthoek van ongeveer 142 bij 128 meter vormt.

Wat je er ziet

• De basiliek St. Alexander und Theodor: het schip is ongeveer 89 meter lang en 36 meter hoog, 20 marmeren zuilen dragen de gewelven. De twee torens rijzen ongeveer 82 meter de lucht in.
• De Riepp-orgels: het Trinitätsorgel (vier manualen, 47 registers) en het Heilig-Geist-Orgel (twee manualen, 27 registers) zijn van Karl Joseph Riepp. Wie van orgelmuziek houdt, plant zijn bezoek het best rond een concert.
• Het romaanse kruisbeeld: het ontstond omstreeks 1220 en staat in het midden van de kerk.
• Het kloostermuseum: het toont de geschiedenis van de abdij, de bouw van de basiliek, het kloosterleven met keuken, tuin en bijenteelt, het koorgestoelte, een monnikscel en de kloosterschat. Een deel van de barokke zalen hoort erbij, waaronder de Kaisersaal.
• De bibliotheek: plafondschilderingen van Elias Zobel en stucwerk van Johann Baptist Zimmermann maken haar tot een van de mooiste ruimtes van het huis.

Bezoek en tijdsplanning

Voor de basiliek reken je op 30 tot 60 minuten, met museum eerder twee tot drie uur. Individuele bezoekers kunnen van Pasen tot en met oktober op zaterdag meedoen aan een rondleiding door de basiliek (verzamelpunt onder de preekstoel, ongeveer 30 tot 40 minuten, donatie gewenst, geen aanmelding nodig). Museumrondleidingen duren ongeveer 90 minuten en moeten via de kloosterpoort worden geboekt. Een gratis museum-app biedt rondgangen om zelf te ontdekken, ook in Duitse gebarentaal en voor blinde en slechtziende bezoekers, plus een puzzeltocht voor kinderen en jongeren.

Cultureel loont een bezoek vooral in de zomer: dan vinden de Ottobeurer Konzerte plaats, en van half mei tot half oktober is er op zaterdag “40 Minuten Orgelmusik” in de basiliek.

Tickets en openingstijden

Het kloostermuseum is van Palmzondag (29 maart) tot Allerheiligen (1 november 2026) dagelijks geopend behalve op Goede Vrijdag, van 10.00 tot 12.00 uur en van 13.30 tot 16.30 uur. Volwassenen betalen € 8, met korting € 6, jongeren vanaf 13 jaar € 2; kinderen tot en met 12 jaar zijn gratis. De gezinskaart kost € 14, het combiticket voor de Ottobeurer musea € 12. De bijzondere tentoonstelling “Holz Wort Sinn” loopt van 1 augustus tot 1 november 2026. De basiliek is een kerk met diensten; kijk dus vóór je bezoek op de website van de abdij voor de actuele tijden. Na 1 november is het museum tot het volgende seizoen gesloten.

Beste reistijd

Wil je basiliek, museum en concert combineren, dan is de zomer ideaal: het museum is van eind maart tot begin november geopend, de concertreeks loopt van juni tot september en in het kloostercafé zit je buiten in de biertuin. In de late herfst en winter blijft de basiliek als kerk de belangrijkste reden voor een bezoek; het museum is dan gesloten. Op zaterdag loont het om je plannen te maken rond de rondleiding door de basiliek in de vroege middag en het orgelconcert in de late middag, zolang het concertseizoen loopt.

Bereikbaarheid en parkeren

Met de auto bereik je Ottobeuren via de A7 (afrit Memmingen-Süd) of via de A96 (afrit Erkheim-Ottobeuren) en volg je daarna de bewegwijzering. Met de trein reis je tot Memmingen (lijn Ulm–Kempten) of Sontheim (lijn München–Memmingen); van daar rijden regelmatig bussen naar Ottobeuren. Informeer vooraf bij de abdij naar parkeerplaatsen en parkeerkosten.

Met kinderen, honden en eten

Het museum richt zich met luister-, ruik- en tastervaringen nadrukkelijk ook op gezinnen. Vraag vooraf bij de kloosterpoort na hoe het zit met rolstoeltoegang en honden. Het gerenoveerde kloostercafé is van maandag tot en met zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur geopend (woensdag gesloten), op zondag van 9.00 tot 17.00 uur, en heeft een biertuin.

In de buurt

Memmingen met zijn oude binnenstad ligt dichtbij en is goed voor een uitstapje van een halve dag. Ook het Allgäu met zijn heuvels en meren is vanuit Ottobeuren snel bereikbaar.