Stuttgarter Fernsehturm (SWR Fernsehturm Stuttgart)

De Stuttgarter Fernsehturm is een herkenningspunt van de stad en een stukje techniekgeschiedenis: het was de eerste televisietoren van gewapend beton ter wereld met een uitkijkkorf, en werd een voorbeeld voor torens over de hele wereld. Hij staat in het stadsdeel Degerloch op de beboste Hoher Bopser, hoog boven de Stuttgarter Kessel (de stadsketel). Vanaf het uitkijkplatform kijk je over de hele stad tot aan de Zwabische Alb en het Zwarte Woud. Een uitstapje dat bij helder weer altijd de moeite waard is.

Geschiedenis: een toren schrijft bouwgeschiedenis

Oorspronkelijk was alleen een zo'n 200 meter hoge, met kabels verankerde stalen roostermast voor de zender gepland. De bouwingenieur Fritz Leonhardt stelde in plaats daarvan een slanke betonnen buis met uitkijkkorf voor. Voor de artistieke en organisatorische leiding haalde hij architect Erwin Heinle erbij; de interieurs ontwierp Herta-Maria Witzemann. De eerste steen werd gelegd op 10 juni 1954, de toren ging open op 5 februari 1956. De kosten kwamen uiteindelijk uit op zo'n 4 miljoen D-Mark, meer dan het dubbele van wat was gepland. Maar al in het openingsjaar kwamen er zo'n 877.000 bezoekers, en in plaats van het gevreesde tekort leverde de toren de eerste tien jaar winst op: hij had zich dus snel terugbetaald.

Tegenwoordig is de toren met zo'n 216,6 meter hoogte een cultuurmonument en eigendom van de SWR; officieel heet hij sinds 2023 “SWR Fernsehturm Stuttgart”. Van 2013 tot 2016 was hij wegens gebreken in de brandveiligheid gesloten, sinds januari 2016 is hij weer open. Al in 2009 kreeg hij de onderscheiding “Historisches Wahrzeichen der Ingenieurbaukunst in Deutschland” (historisch hoogtepunt van de Duitse civiele techniek). Sinds 2023 staat hij op de Duitse voorlopige lijst voor het UNESCO-werelderfgoed.

Wat je er boven beleeft

• Liftrit: twee liften brengen je met 5 meter per seconde in zo'n 36 seconden naar boven.
• Uitkijkplatform: het open platform ligt zo'n 150 meter boven de grond, beschermd door een betonnen borstwering en een stalen hekwerk. Sinds de renovatie van 2005 houdt vloerverwarming de vloer in de winter vrij van sneeuw en ijs. Bij helder zicht reikt de blik over de Stuttgarter Kessel tot aan de Zwabische Alb, het Zwarte Woud en de Odenwald.
• Kinderplatform: via een wenteltrap bereik je drie meter hoger een klein platform dat Leonhardt speciaal voor kinderen ontwierp.
• Panoramacafé: beschut tegen weer en wind in de torenkorf, met uitzicht over de stad.
• Rondleidingen: afterwork-rondleiding op woensdag om 18.00 uur en weekendrondleiding op zaterdag om 17.00 uur, inclusief liftticket.

Tickets en openingstijden

De belangrijkste informatie over bezoek en prijzen:

• Openingstijden: dagelijks 10.00 tot 22.00 uur, laatste rit omhoog 30 minuten voor sluiting, op 24 december gesloten.
• Entree: volwassenen € 12,50, met korting € 8 (onder meer kinderen van 6 tot 15 jaar, studenten, leerlingen in een beroepsopleiding), kinderen tot en met 5 jaar gratis.
• Gezinsticket: € 35 voor een of twee ouders met eigen kinderen tot 15 jaar.
• Korting: met Deutschlandticket of ADAC-pas krijg je 20 procent korting op het volwassenenticket.

Tickets koop je online of aan de kassa. Bij slecht zicht krijg je je geld niet terug, dus kijk vooraf even naar de webcam. Reken op ongeveer 60 minuten; in het weekend moet je rekenen op wachttijden bij de lift.

Tip: de mooiste sfeer beleef je bij zonsondergang, als beneden in de ketel de lichtjes van de stad een voor een aangaan. Omdat de toren tot 22.00 uur open is, kun je ook na het werk nog naar boven. Voor het vergezicht tot aan de Alb heb je heldere lucht nodig; op heiige zomerdagen blijft het uitzicht vaak beperkt tot de stad. Omdat het platform open is, loont een lichte jas ook in de zomer: op 150 meter hoogte waait het meestal harder dan beneden in de stad.

Bereikbaarheid en parkeren

Met de stadsspoorlijnen U7, U8 of U15 en bus 70 rijd je naar de halte “Ruhbank (Fernsehturm)” of “Waldau”, van waaruit het nog maar een paar minuten lopen is. Vanaf het Hauptbahnhof duurt de rit met de U7 zo'n 11 minuten. Met de auto vind je gratis parkeerplaatsen direct bij de toren; het adres is Jahnstraße 120. Wie uit de regio komt en de Stuttgarter milieuzone wil mijden, kan volgens de exploitant ook Park-&-Ride-plaatsen gebruiken, bijvoorbeeld in Plochingen, Waiblingen of Leonberg, die € 1 tot € 2 per dag kosten. Vandaar ga je met de S-Bahn naar het Hauptbahnhof en verder met de U7 of U15 omhoog naar de toren.

Met kinderen, hond en toegankelijkheid

Voor de ingang is een kleine speeltuin met zitplekken voor een pauze; boven wacht het kinderplatform. Kinderwagens, steps en skateboards moet je in de foyer achterlaten. Honden zijn in de toren niet toegestaan, hulphonden uitgezonderd. Het bezoek is maar gedeeltelijk toegankelijk, omdat de voet van de toren alleen via trappen bereikbaar is; vraag vooraf na bij de exploitant.

In de buurt

• Schlossplatz en binnenstad: met de stadsspoorlijn in ongeveer een kwartier bereikbaar.
• Wandelroutes: rond de toren lopen paden door het bos, bijvoorbeeld naar de Wangener Höhe en het Dürrbachtal.
• Porsche Museum: het automuseum in Zuffenhausen, in het noorden van de stad.