Burg Rötteln

Wie op de A 98 bij Lörrach over de Wiesentalbrücke rijdt, ziet haar meteen: twee kantige torens op een beboste rug boven het dal. De Burg Rötteln, in de volksmond het 'Röttler Schloss', was een van de machtigste burchten van het zuidwesten en is nu de op twee na grootste burchtruïne van Baden. Vanaf haar torens kijk je over het Wiesental, dat hier precies een knik maakt, tot in de buurt van Bazel.

Geschiedenis: van de heren van Rötteln tot de markgraven

De burcht wordt in 1259 voor het eerst schriftelijk genoemd, maar de oudste muurresten stammen al uit de tijd rond 1100. Ze was zetel van de heren van Rötteln, later van de markgraven van Hachberg-Sausenberg en ten slotte van de markgraven van Baden. In de Boerenoorlog werd ze in 1525 bezet, in de Dertigjarige Oorlog werd er fel om gestreden. Het einde kwam in de Hollandse Oorlog: in 1678 namen Franse troepen de burcht in en verwoestten haar. Het bestuur verhuisde naar het nabije Lörrach, dat in 1682 stadsrechten kreeg. Daarna haalden mensen uit de omgeving stenen uit de ruïne.

Gered werd ze door burgerinitiatief. In 1926 werd de Röttelnbund opgericht, die de bergfried vanaf 1931 als uitkijktoren exploiteerde, de ridderzaal bloot liet leggen en de ruïne tot op de dag van vandaag onderhoudt.

Wat je er ziet

• De noordtoren (bergfried): het hoogste punt van de burcht staat zo'n 5 m boven de rest van het terrein en is 45 graden gedraaid ten opzichte van de lengteas. De bolle natuursteenblokken (Buckelquader) zijn voor een burcht ongewoon zorgvuldig bewerkt. Omdat hij later als kerker diende, heet hij ook 'Grüner Turm', naar het Middelhoogduitse woord voor huilen.
• De zuidtoren en de bovenburcht: palas, keuken en hofstube zijn als muren bewaard gebleven; ertussen ligt de zogeheten Hexenkeller (heksenkelder), een klein donker gewelf uit het begin van de 16e eeuw.
• De benedenburcht: het complex strekt zich zo'n 300 m van noord naar zuid uit. In de voorburcht speelt sinds 1968 elke zomer de vereniging Burgfestspiele Rötteln op een natuurlijk podium met drie niveaus.
• Landschreiberei: het in 1985 herbouwde gebouw herbergt een klein museum en de trouwzaal van de stad Lörrach.

Sagen

Bekend is de sage van de heks van Binzen: de verstoten vrouw van een wrede burchtheer zou een belegeraar via een geheime gang de burcht binnen hebben geholpen. Een ander verhaal vertelt over een Witte Vrouw die 's nachts reizigers naar de burcht lokte.

Openingstijden en entree

• 16 maart tot en met 1 november: dagelijks 10.00–18.00 uur, laatste toegang 17.30 uur.
• 2 november tot en met 15 maart: zaterdag, zondag en feestdagen 10.00–17.00 uur. Bij ijzel, sneeuw of noodweer blijft de burcht dicht.
• Entree bovenburcht: volwassenen € 4, met korting € 3, kinderen van 6 tot en met 14 jaar € 2, onder de 6 gratis. De benedenburcht is vrij toegankelijk.

Voor een rondgang met beklimming van de toren reken je op een tot anderhalf uur, met een stop in de burchtherberg navenant langer.

Bereikbaarheid en parkeren

De burcht ligt boven de Lörracher wijk Haagen. Een steile weg leidt vanuit Röttelnweiler omhoog, op loopafstand zijn er gratis parkeerplaatsen. Zonder auto neem je vanaf station Lörrach buslijn 16 tot Röttelnweiler of de S-Bahn tot Lörrach-Haagen/Messe, en loop je de rest omhoog. Ten noorden van de burcht komt de lange-afstandswandelroute Westweg voorbij.

Tripto-tip

Klim op beide torens: vanaf de bergfried kijk je naar het noorden het Zwarte Woud in, vanaf de zuidtoren omlaag het Wiesental in en richting Bazel. Het licht is het mooist aan het eind van de middag, als de zon uit het westen op het rode zandstenen metselwerk valt.