Römerkastell Saalburg

Het Römerkastell Saalburg bij Bad Homburg vor der Höhe is het enige bijna volledig herbouwde castellum (Romeins legerkamp) aan de Romeinse Limes. Op de Taunuskam staan muren, poorten en gebouwen van een militair kamp uit de 2e eeuw, rond 1900 gereconstrueerd op verzoek van keizer Wilhelm II. Als onderdeel van de Opper-Germaans-Raetische Limes hoort de Saalburg bij het UNESCO-werelderfgoed. Tegenwoordig is ze archeologisch park en museum ineen, een mooi uitstapje voor gezinnen en geschiedenisliefhebbers uit het Rijn-Maingebied.

Geschiedenis

De Romeinen beveiligden hier de Saalburgpass, een oude overgang van de vlakte van Rijn en Main naar het bekken van Usingen. Na de eerste aarden schansen uit de tijd van de Chattenoorlogen ontstond rond 90 n.Chr. een klein castellum van hout en aarde. Rond 135 n.Chr. volgde een groot cohortcastellum van 3,2 hectare voor de Cohors II Raetorum, een eenheid van bijna 500 man. Later werd de verdedigingsmuur vernieuwd in steen met mortel. Ten zuiden van het kamp groeide een dorp waar in de bloeitijd, soldaten meegerekend, tot ongeveer 2.000 mensen woonden. Rond 260 n.Chr., met het einde van de Limes, ruimden de Romeinen het castellum blijkbaar zonder gevecht.

De ruïnes werden vanaf 1841 onderzocht, later leidden Karl August von Cohausen en Louis Jacobi de opgravingen. Vanaf 1897 liet Wilhelm II het castellum naar Romeins voorbeeld opnieuw opbouwen; de eerste steen werd gelegd op 11 oktober 1900. Boven de hoofdpoort herinnert een Latijns opschrift aan de keizer. Sinds 2005 hoort de Limes met de Saalburg bij het UNESCO-werelderfgoed. De Saalburg is tegenwoordig een van de twee huizen van het Archäologisches Landesmuseum Hessen.

Wat je er ziet

• Porta praetoria: de hoofdpoort met dubbele torens en het bronzen standbeeld van keizer Antoninus Pius ontvangt je bij de ingang.
• Verdedigingsmuur en grachten: de muur met kantelen en gracht laat goed zien hoe een Limes-castellum werd beveiligd.
• Principia: in het stafgebouw met binnenplaats en vaandelheiligdom zijn vondsten uit het castellum en het dorp tentoongesteld.
• Horreum: in de voormalige graanschuur is een deel van de museumtentoonstelling ondergebracht.
• Barakken: twee gereconstrueerde onderkomens laten zien hoe krap de soldaten woonden.
• Jupiterzuil: een zo'n 12 meter hoge nabootsing van de Jupiterzuil van Mainz uit 1912.
• Limes: in het bos achter het castellum loopt een goed bewaard stuk van de grenswal.

De Limes als werelderfgoed

De Opper-Germaans-Raetische Limes strekte zich als grensversterking over zo'n 550 kilometer uit van de Rijn tot de Donau. Hij bestond uit wachttorens, palissaden, wal en gracht en tientallen castella waar de troepen gelegerd waren. Van de meeste onderdelen zijn nu alleen nog sporen in de bodem over. Juist daarom is de Saalburg zo waardevol: hier krijg je een driedimensionaal beeld van hoe zo'n kamp eruit kan hebben gezien, ook al zouden sommige details van de reconstructie uit 1900 volgens de huidige stand van het onderzoek anders uitvallen.

Rondkijken en tijdsplanning

Voor castellum, museum en een korte wandeling naar de Limes trek je twee tot drie uur uit. Veel aanbod is bedoeld om mee te doen; op actiedagen en bij de Romeinse markt in het voorjaar is het extra druk. Van maart tot oktober zijn er op zondag openbare rondleidingen; data en prijzen controleer je het best op de website, waar sinds 2025 ook online tickets te koop zijn. In het museumrestaurant Taberna eet je volgens Romeinse recepten.

Tickets en openingstijden

Het castellum is van maart tot oktober van dinsdag tot en met zondag van 10.00 tot 18.00 uur geopend, op maandag gesloten; de laatste toegang is een half uur voor sluitingstijd. Van november tot februari gelden kortere winteropeningstijden tot ongeveer 16.00 uur; op 24 en 31 december is het gesloten. Controleer de openingstijden vóór je bezoek op de officiële website.

Entreeprijzen (controleer ze vóór je bezoek):

• Volwassenen € 8, met korting € 6
• Kinderen en jongeren van 6 tot 17 jaar € 3, onder de 6 jaar gratis
• Gezinsticket € 16, klein gezinsticket € 8
• Honden aan de lijn € 1

Bereikbaarheid en parkeren

De Saalburg ligt ten noordwesten van het centrum van Bad Homburg in het bos aan de B 456 richting Usingen. Met de auto parkeer je op de parkeerplaats direct bij het castellum. Met het openbaar vervoer neem je de S-Bahn S5 van Frankfurt naar Bad Homburg en stap je daar over op stadsbuslijn 5, die via het Kurhaus tot de halte “Saalburg” rijdt. De bus rijdt niet in een hoge frequentie, kijk dus vooraf in de RMV-reisplanner.

Met kinderen, honden en toegankelijkheid

De Saalburg is een van de beste Romeinse uitstapjes voor kinderen: poorten, muren en barakken mag je aanraken en betreden, en de entree voor kinderen is voordelig. Honden mogen aan de lijn mee. Het museum geldt als toegankelijk voor rolstoelgebruikers en mensen met een mobiliteitsbeperking; het terrein is wel deels met steenslag verhard en licht heuvelachtig.

In de buurt

• Freilichtmuseum Hessenpark in Neu-Anspach met historische huizen uit heel Hessen
• Kurpark en Schloss Bad Homburg met het Kurhaus in het centrum
• Großer Feldberg, de hoogste top van de Taunus
• Lochmühle, een attractiepark bij Wehrheim