Nationalpark Schwarzwald

Het Nationalpark Schwarzwald bij de Ruhestein, tussen Baiersbronn, Seebach en Forbach, is het eerste nationaal park van Baden-Württemberg. Langs de Schwarzwaldhochstraße mag het bergbos van het noordelijke Zwarte Woud zich weer vrij ontwikkelen: donkere sparren- en dennenbossen, open grinden (kale heidetoppen), stille kaarmeren als de Wildsee en de bruisende Allerheiligen-watervallen. Het moderne Nationalparkzentrum is het ideale beginpunt – een uitstapje dat voor wandelaars en gezinnen even de moeite waard is.

Geschiedenis: jong, omstreden, gegroeid

Het nationaal park werd op 1 januari 2014 opgericht, nadat de Landtag in november 2013 had ingestemd. De beslissing was politiek omstreden: delen van de bevolking en de houtsector waren tegen, natuurbeschermingsorganisaties vochten ervoor. In het begin bestond het park uit twee gescheiden delen rond de Ruhestein en de Hohe Ochsenkopf. Sinds 1 januari 2026 zijn beide gebieden verbonden en is het oppervlak gegroeid tot zo'n 11.267 hectare.

Hoe wild de natuur kan zijn, liet in 1999 de orkaan “Lothar” zien: hij wierp op de hoogtes hele bosstukken om. Nu zie je op de stormvlaktes hoe nieuw bos zonder menselijk ingrijpen ontstaat. In het park leven onder meer auerhoen, drieteenspecht en edelhert, en ook enkele lynxen en wolven zwerven weer door de regio.

Wat je er ziet

• Nationalparkzentrum Ruhestein: het gebouw doet met zijn op elkaar gestapelde balken denken aan omgevallen boomstammen. De multimediale tentoonstelling van zo'n 1.000 vierkante meter wordt geleid door het “bos als verteller”. Je glijdt als een valk over het nationaal park en duikt in de wereld onder de bosbodem.
• Lotharpfad: zo'n 900 meter over loopbruggen, ladders en trappen door een stormvlakte, met uitkijkplatform. Duur ongeveer 30 minuten.
• Wildsee: donker kaarmeer onder de Ruhestein, omgeven door bosreservaat.
• Allerheiligen-watervallen: de grootste ongerepte waterval van het noordelijke Zwarte Woud stort bijna 100 meter door een mosgroene kloof; start bij de kloosterruïne.
• Wildnispfad bij de Plättig: 2,1 kilometer over en onder boomstammen door – ideaal voor oudere kinderen.

Openingstijden en entree

Het nationaal park zelf is vrij toegankelijk. Voor de tentoonstelling in het Nationalparkzentrum geldt (gegevens van oktober 2026):

• Mei tot en met oktober: dinsdag tot en met zondag 10.00–18.00 uur, laatste toegang 16.40 uur
• November tot en met april: dinsdag tot en met zondag 10.00–17.00 uur, laatste toegang 15.40 uur
• Belangrijk: van 2 november tot 4 december 2026 is het centrum wegens onderhoudswerkzaamheden gesloten, en ook op Goede Vrijdag, 24, 25 en 31 december en met nieuwjaar.

Entree: volwassenen € 8, met korting € 4, gezinskaart € 20, kinderen onder de 6 jaar gratis, met de SchwarzwaldCard ook gratis. Wie met bus of trein komt, krijgt € 1 korting. Tickets zijn er alleen ter plaatse en momenteel alleen tegen contant geld. Elke tien minuten gaan 15 personen naar binnen; op drukke dagen moet je rekening houden met wachttijd. Voor de tentoonstelling reken je een tot tweeënhalf uur.

Bereikbaarheid en parkeren

Met de bus: vier regiobuslijnen rijden naar het Nationalparkzentrum: 100 uit Freudenstadt, 200 uit Baiersbronn, 400 uit Achern en X45 uit Baden-Baden. Van mei tot en met oktober rijden ze dagelijks ongeveer ieder uur, in de winterperiode minder vaak. De halte heet “Ruhestein, Nationalparkzentrum”.

Met de auto: het centrum ligt direct aan de B 500 op zo'n 900 meter hoogte. Parkeerplaats P1 kost tot 30 minuten € 1, tot twee uur € 3, daarna € 6 per dag. Overnachten op de parkeerplaats is verboden.

Regels, honden en toegankelijkheid

Honden moeten in het hele nationaal park aan de lijn. Blijf op de bewegwijzerde paden; zwemmen in meren en beken is niet toegestaan, net als drones en overnachten in het bos – voor meerdaagse tochten zijn er te boeken trekkingkampen. Bij ijs en sneeuw worden het Lotharpfad, het Luchspfad, het Wildnispfad en het pad bij de Allerheiligen-watervallen afgesloten. Voor mensen met beperkte mobiliteit is het Spechtpfad geschikt. Van de bushalte naar het centrum loopt een vlak zigzagpad; in het huis zit Café Waldglück.

In de buurt

• Mummelsee en Hornisgrinde: mythisch meer en de hoogste berg van het noordelijke Zwarte Woud.
• Klosterruine Allerheiligen: romantische ruïne aan het begin van de watervalwandeling.
• Baiersbronn: wandeldorp in het Murgtal met topgastronomie.
• Baden-Baden: kuurstad met thermen, goed bereikbaar via de Schwarzwaldhochstraße.